Günümüzde Konya’nın Beyşehir ilçesinde, Fasıllar Mahallesi’nde bir tepenin batı eteğinde, dünyanın en büyük kaya anıtlarından biri olarak değerlendirilen Hititler döneminden kalma 3.500 yıllık bir anıt, yerde uzanmış vaziyette bulunmaktadır. Dev bir kayaya oyulmuş yaklaşık 8,5 m uzunluğunda ve 72 ton ağırlığındaki anıt, iki tanrı ile iki yanında bir çift aslan kabartmasından oluşan önemli bir kompozisyonu barındırmaktadır.
19. yüzyılda Avrupalılar tarafından keşfedildiği ve dünyaya tanıtıldığı bilinen anıt asırlardır yerde uzanmış vaziyette öylece durmaktadır. Nitekim 1955 yılında Konya Müzesi tarafından tescil edilen Fasıllar Anıtı’nın bu tarihlerde ülkemizde gündeme geldiği ve Ankara’ya nakledilmesi için çalışmalar başlatıldığı anlaşılmaktadır. Bu konuda 7 Aralık 1964 tarihli Yeni Konya Gazetesi’nde yer alan ve o tarihte Eski Eserler ve Müzeler Genel Müdürü olan Mehmet Önder’in ifadesine göre; onun Konya Müzesi müdürü olduğu 1955 yılında yetkililer ve uzmanlar tarafından yapılan inceleme neticesinde, anıtın üzerinde çatlaklar meydana geldiği ve bazı yerlerinde kırılmalar olduğu tespit edilerek yerinde muhafazası uygun görülmemiştir. Böylece söz konusu anıtın, Ankara Kalesi’nde kurulan Büyük Hitit Müzesi bahçesinde teşhiri suretiyle devlet merkezinde değerlendirilmesi düşünülmüş ve hatta kaidesi hazırlanmıştır. Ayrıca anıtın Beyşehir’den Ankara’ya nakledilmesi için 3. Ordu eleman ve vasıtaları dahi vazifelendirilmiştir. Bu çerçevede anıtın nakledilmesinden sonra yerinde ve çevresinde arkeolojik kazılar yapılması ve bulunan eserlerin Beyşehir’de kurulacak mahalli müzede teşhir edilmesi düşünülmüştür. Anıtın nakli ve Ankara’da teşhir edilmesinin dünya sanat ve bilim dünyasında büyük etkiler oluşturacağı öngörülmüştür.1
Fasıllar Anıtı’nın nakledilmesi düşünülse de bunu hayata geçirebilmek için mevcut yollar ve şartlar henüz uygun olmadığından çalışmalar kısa sürede neticelendirilememiştir. Buna rağmen anıtın Ankara’ya nakli projesi için fizibilite çalışmaları yapılmaya devam edilmiş ve 6 Eylül 1965 tarihinde bu konudaki değerlendirmeler tamamlanmıştır. Ancak bu süreçte Fasıllar halkı tarafından köy için turistik önemi olacağı düşüncesiyle anıtın yerinde kalması yönünde direnç gösterenler olmuştur. Durum Bakanlığa ve Müzeler Genel Müdürlüğüne aksettirilmiş, bu nedenle ordu birliklerinin yardımları durdurulmuş ve köylülerin müsaade etmesi halinde anıtın nakli çalışmalarına devam edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine Bakanlık tarafından Fasıllar köyüne ilmi bir heyetin gönderilmesi ve anıtın Ankara’ya naklinin öneminin anlatılarak köylülerin ikna edilmesi düşüncesi gündeme gelmiştir.2
Fasıllar Anıtı’nın Ankara Arkeoloji Müzesi’ne taşınmak üzere yapılan teşebbüslere 1970 yılında son verildiği anlaşılmaktadır. Zira mevcut yollarda ve şartlarda askeri treyler ve vinçlerle 72 ton ağırlığındaki anıtın Ankara’ya naklinin oldukça masraflı ve zor olduğu görülerek proje durdurulmuştur. Ne var ki bu tarihlerde anıtın Konya’ya getirilerek yeni açılan Konya Fuar Sahası içerisine dikilmesi gündeme getirilmiştir.3 Ancak o zaman olduğu gibi günümüzde de bölge insanının istediği, anıtın ayağa kaldırılarak yerinde muhafaza edilmesi olmuştur.
Ülkemizin, bölgemizin ve şehrimizin turizmine katma değer sağlayacak olan Fasıllar Anıtı, herhangi bir korumaya sahip olmaması sebebiyle çevresel faktörler ve iklim şartlarının etkisi veya yabani ya da evcil hayvanların üzerinde gezinmesiyle zarar görebilmektedir. Bu noktada anıtın yerinde muhafaza edilmesi için bir kaide-platform üstünde ayağa kaldırılması önem arz etmektedir. Nihayetinde günümüz imkânlarında anıtın çevresi temizlenir, düzenlenir ve bir platform-kaide hazırlanırsa anıtı yerinde muhafaza etmek mümkündür. Bununla birlikte asırlardır yerde yatan bu anıt iklim şartları, donma ve çözülmeler nedeniyle deforme olmuş olabileceğinden ayağa kaldırılması sürecinde mevcut şartların mühendislik açısından iyi değerlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca bu bölgeyi Hititlerin, Roma ve Bizans eserlerinin bulunduğu bir kültür vadisi olarak düşünebiliriz. Burada Eflatunpınar ve Fasıllar anıtları arasında spor faaliyetleri yapılabilir, at yarışları, halk koşuları tertip edilebilir. Bu etkinlikler zaman içerisinde ülkemizin, Konyamızın ve şehrimizin turizmine ve ekonomisine ciddi katkılar sağlayacaktır. Nihayetinde böylece hem 3.500 yıllık bir dünya mirasına daha fazla sahip çıkılmış, hem de yerel ve bölgesel düzeyde turizm gelirlerinin artırılmasına imkan sağlanmış olacaktır.
1 7 Aralık 1964 Tarihli Yeni Konya Gazetesi
2 6 Eylül 1965 Tarihli Yeni Konya Gazetesi
