Hacılar Beyaz Eşya
Acet Yapı
akdemir web son dakika üstü
Prof. Dr. Hüseyin MUŞMAL
Köşe Yazarı
Prof. Dr. Hüseyin MUŞMAL
 

Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir Kazası (1923-1987)

2005 yılında Osmanlı dönemiyle ilgili olarak “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Beyşehir ve Çevresinin Sosyal ve Ekonomik Yapısı” isimli doktora tezimi tamamladığım zamanlarda; memleketim Beyşehir’in Türkiye Cumhuriyeti dönemindeki sosyal ve ekonomik yapısını ele alan bir çalışmanın da hazırlanması gerektiğini düşünmüştüm. Nihayet 2010 yılından itibaren bu konuda veri toplamaya başlamış; hatta bu amaçla 2013-2014 yıllarında Beyşehir’de yaşayan, 65-70 yaşın üzerindeki 40 civarında kişiyle mülakatlar yaparak şahit oldukları hususları kayıt altına almıştım. Böylece 1919-1950 yılları arasında doğan kişilerin, yaşadıkları dönemlere dair Beyşehir’le ilgili gözlemlerinden faydalanmak mümkün oldu. Bu şahısların bir kısmı sonraki tarihlerde vefat etti. Vefat edenlere rahmet, yaşayanlara sağlık ve afiyet diliyorum. Neticede 10 yıldan fazladır sürdürdüğüm çalışmaların sonucunda, “Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir Kazası (1923-1987)” adını taşıyan bu eseri yayımlamak mümkün oldu. Çalışmanın temelini, 1955 yılında çıkarılmaya başlanan ve yayın hayatını üç yıl boyunca devam ettiren Beyşehir gazetesi oluşturmaktadır. Beyşehir’de çıkarılan bu ilk gazetenin Millî Kütüphane’de bulunan bütün nüshaları incelenmek suretiyle çalışmada kullanılmıştır. Bu çerçevede Millî Kütüphane’deki diğer yerel ve ulusal gazeteler de taranmış ve 1923-1987 yılları arasına tarihlendirilen haberler temin edilmiştir. Böylece söz konusu yıllarda yayımlanan Akşam, Anadolu, Anadolu’da Hamle, Babalık, Beyşehir’in Sesi, Beyşehir Postası, Cumhuriyet, Ekekon, Haber, Hâkimiyet-i Milliye, Güneş, Kurun, Milliyet, Öz Demokrat Konya, Sabah, Selçuk, Son Posta, Tan, Ulus, Vakit, Yeni Konya, Yeni Meram ve Yeni Ses gazetelerinde yer alan Beyşehir’le ilgili haber ve yorumlar değerlendirmeye alınmıştır. Ne var ki Beyşehir gazetesi başta olmak üzere yirmiden fazla gazetenin taranması ve sayfalarında yer alan bilgilerin derlenmesi yoğun bir mesai gerektirmiştir. Bununla birlikte, başta Başkanlık Cumhuriyet Arşivi olmak üzere ilgili arşiv ve kütüphanelerde de taramalar yapılarak konuyla ilgili belgeler tespit edilmiş ve uygun bulunanlar çalışmada kullanılmıştır. Nihayetinde çalışma; uzun ve zahmetli bir sürecin sonunda elde edilen bilgilerin, Beyşehir’in Cumhuriyet dönemindeki sosyal ve ekonomik yapısını izah etmek amacıyla bir bütün hâline getirilmesinden oluşmaktadır. Bir giriş ve dört bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde, Beyşehir adı ile şehrin kuruluşuna kısaca değinilmiştir. “İdari ve Demografik Yapı” adındaki birinci bölümde; Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan 1980’li yıllara kadar Beyşehir’de idari yapı, yerel yönetimler, kaza yönetimi ve organları ele alınmış, ayrıca kazanın demografik yapısı değerlendirilmiştir. Beyşehir’in fiziki yapısı ve kentsel gelişiminin ele alındığı ikinci bölümde; altyapı, ulaşım ve iletişim, sağlık ve spor başlıkları altında şehrin Türkiye Cumhuriyeti döneminde geçirdiği fiziksel ve kentsel değişime değinilmiştir. “Sosyal ve Ekonomik Yapı” başlığını taşıyan üçüncü bölümde; tarım ve hayvancılık, sanayi ve ticaret, çeşitli kuruluşlar, birlikler ve dernekler başlıkları altında şehrin genel yapısı değerlendirilmiştir. Son olarak “Eğitim, Kültür ve Turizm” başlığını taşıyan dördüncü bölümde ise Cumhuriyet döneminde Beyşehir’in sahip olduğu potansiyel incelenmiş ve bu alanda yapılan faaliyetlere yer verilmiştir. Mücbir sebeplerden ötürü zaman zaman ara verilmesi nedeniyle on yıldan fazla süren bir çabanın sonucunda ortaya çıkan bu eser, şüphesiz ki eksiksiz değildir. Kaynak yetersizliği nedeniyle bazı alanlarda değerlendirme yapılamamış veya yeterli bilgi elde edilememiştir. Çalışma, döneme dair arşiv kaynaklarından elde edilebilen bilgilerden istifade edilerek hazırlanmıştır. Dolayısıyla mevcut eksikliklerin, sonradan ortaya çıkacak yeni belge ve bilgilerle zaman içerisinde tamamlanacağına inanmaktayım. Çalışmanın kronolojik sınırları, inceleme döneminin bütünlüğü açısından 1923-1987 yılları arasını ihtiva edecek şekilde belirlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihi başlangıç noktasını belirlemişken; Beyşehir kazasının idari ve coğrafi olarak değişikliğe uğradığı 1987 yılı da eserin nihai sınırını oluşturmuştur. Beyşehir’e bağlı bulunan Hüyük ve Derebucak kasabaları, söz konusu tarihte kaza statüsüne kavuşturularak kendilerine bağlanan bazı yerleşimlerle birlikte Beyşehir’den ayrılmışlardır. Bu nedenle çalışma, aynı zamanda günümüzde müstakil birer kaza olan Derebucak ve Hüyük ilçelerinin de yakın tarihini ele almaktadır. Çalışmanın ortaya çıkmasındaki en önemli motivasyon kaynağım, elbette memleketim Beyşehir’e olan sevgimdir. Bununla birlikte; başta doktora tezim olmak üzere Beyşehir’le ilgili yayımladığım elliden fazla makaleye rağmen hemşehrilerimizin Beyşehir’in yakın tarihine olan meraklarını her fırsatta dile getirmeleri, böyle bir eserin hazırlanmasında teşvik edici olmuştur. Bu vesileyle, çalışmanın hazırlanması sırasında gösterdikleri sabır nedeniyle aileme; beni yetiştiren rahmetli babam traktör tamircisi Ali Rıza Muşmal ve annem Mümüne Muşmal’ın şahsında üzerimde emeği olan herkese teşekkür eder; hemşehrilerimi saygı, sevgi ve muhabbetle selamlarım. Son olarak, eserin yayımlanmasındaki sponsor desteği nedeniyle Tokarev Savunma Silah Sanayi Limited Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı, kıymetli iş adamı Süleyman Alaboğa’ya şükranlarımı sunuyorum. Kaynak: Hüseyin Muşmal, Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir (1923-1987), Konya 2025.
Ekleme Tarihi: 14 Ocak 2026 -Çarşamba

Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir Kazası (1923-1987)

2005 yılında Osmanlı dönemiyle ilgili olarak “XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Beyşehir ve Çevresinin Sosyal ve Ekonomik Yapısı” isimli doktora tezimi tamamladığım zamanlarda; memleketim Beyşehir’in Türkiye Cumhuriyeti dönemindeki sosyal ve ekonomik yapısını ele alan bir çalışmanın da hazırlanması gerektiğini düşünmüştüm. Nihayet 2010 yılından itibaren bu konuda veri toplamaya başlamış; hatta bu amaçla 2013-2014 yıllarında Beyşehir’de yaşayan, 65-70 yaşın üzerindeki 40 civarında kişiyle mülakatlar yaparak şahit oldukları hususları kayıt altına almıştım. Böylece 1919-1950 yılları arasında doğan kişilerin, yaşadıkları dönemlere dair Beyşehir’le ilgili gözlemlerinden faydalanmak mümkün oldu. Bu şahısların bir kısmı sonraki tarihlerde vefat etti. Vefat edenlere rahmet, yaşayanlara sağlık ve afiyet diliyorum. Neticede 10 yıldan fazladır sürdürdüğüm çalışmaların sonucunda, “Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir Kazası (1923-1987)” adını taşıyan bu eseri yayımlamak mümkün oldu.

Çalışmanın temelini, 1955 yılında çıkarılmaya başlanan ve yayın hayatını üç yıl boyunca devam ettiren Beyşehir gazetesi oluşturmaktadır. Beyşehir’de çıkarılan bu ilk gazetenin Millî Kütüphane’de bulunan bütün nüshaları incelenmek suretiyle çalışmada kullanılmıştır. Bu çerçevede Millî Kütüphane’deki diğer yerel ve ulusal gazeteler de taranmış ve 1923-1987 yılları arasına tarihlendirilen haberler temin edilmiştir. Böylece söz konusu yıllarda yayımlanan Akşam, Anadolu, Anadolu’da Hamle, Babalık, Beyşehir’in Sesi, Beyşehir Postası, Cumhuriyet, Ekekon, Haber, Hâkimiyet-i Milliye, Güneş, Kurun, Milliyet, Öz Demokrat Konya, Sabah, Selçuk, Son Posta, Tan, Ulus, Vakit, Yeni Konya, Yeni Meram ve Yeni Ses gazetelerinde yer alan Beyşehir’le ilgili haber ve yorumlar değerlendirmeye alınmıştır. Ne var ki Beyşehir gazetesi başta olmak üzere yirmiden fazla gazetenin taranması ve sayfalarında yer alan bilgilerin derlenmesi yoğun bir mesai gerektirmiştir. Bununla birlikte, başta Başkanlık Cumhuriyet Arşivi olmak üzere ilgili arşiv ve kütüphanelerde de taramalar yapılarak konuyla ilgili belgeler tespit edilmiş ve uygun bulunanlar çalışmada kullanılmıştır. Nihayetinde çalışma; uzun ve zahmetli bir sürecin sonunda elde edilen bilgilerin, Beyşehir’in Cumhuriyet dönemindeki sosyal ve ekonomik yapısını izah etmek amacıyla bir bütün hâline getirilmesinden oluşmaktadır.

Bir giriş ve dört bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde, Beyşehir adı ile şehrin kuruluşuna kısaca değinilmiştir. “İdari ve Demografik Yapı” adındaki birinci bölümde; Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan 1980’li yıllara kadar Beyşehir’de idari yapı, yerel yönetimler, kaza yönetimi ve organları ele alınmış, ayrıca kazanın demografik yapısı değerlendirilmiştir. Beyşehir’in fiziki yapısı ve kentsel gelişiminin ele alındığı ikinci bölümde; altyapı, ulaşım ve iletişim, sağlık ve spor başlıkları altında şehrin Türkiye Cumhuriyeti döneminde geçirdiği fiziksel ve kentsel değişime değinilmiştir. “Sosyal ve Ekonomik Yapı” başlığını taşıyan üçüncü bölümde; tarım ve hayvancılık, sanayi ve ticaret, çeşitli kuruluşlar, birlikler ve dernekler başlıkları altında şehrin genel yapısı değerlendirilmiştir. Son olarak “Eğitim, Kültür ve Turizm” başlığını taşıyan dördüncü bölümde ise Cumhuriyet döneminde Beyşehir’in sahip olduğu potansiyel incelenmiş ve bu alanda yapılan faaliyetlere yer verilmiştir.

Mücbir sebeplerden ötürü zaman zaman ara verilmesi nedeniyle on yıldan fazla süren bir çabanın sonucunda ortaya çıkan bu eser, şüphesiz ki eksiksiz değildir. Kaynak yetersizliği nedeniyle bazı alanlarda değerlendirme yapılamamış veya yeterli bilgi elde edilememiştir. Çalışma, döneme dair arşiv kaynaklarından elde edilebilen bilgilerden istifade edilerek hazırlanmıştır. Dolayısıyla mevcut eksikliklerin, sonradan ortaya çıkacak yeni belge ve bilgilerle zaman içerisinde tamamlanacağına inanmaktayım. Çalışmanın kronolojik sınırları, inceleme döneminin bütünlüğü açısından 1923-1987 yılları arasını ihtiva edecek şekilde belirlenmiştir. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş tarihi başlangıç noktasını belirlemişken; Beyşehir kazasının idari ve coğrafi olarak değişikliğe uğradığı 1987 yılı da eserin nihai sınırını oluşturmuştur. Beyşehir’e bağlı bulunan Hüyük ve Derebucak kasabaları, söz konusu tarihte kaza statüsüne kavuşturularak kendilerine bağlanan bazı yerleşimlerle birlikte Beyşehir’den ayrılmışlardır. Bu nedenle çalışma, aynı zamanda günümüzde müstakil birer kaza olan Derebucak ve Hüyük ilçelerinin de yakın tarihini ele almaktadır.

Çalışmanın ortaya çıkmasındaki en önemli motivasyon kaynağım, elbette memleketim Beyşehir’e olan sevgimdir. Bununla birlikte; başta doktora tezim olmak üzere Beyşehir’le ilgili yayımladığım elliden fazla makaleye rağmen hemşehrilerimizin Beyşehir’in yakın tarihine olan meraklarını her fırsatta dile getirmeleri, böyle bir eserin hazırlanmasında teşvik edici olmuştur. Bu vesileyle, çalışmanın hazırlanması sırasında gösterdikleri sabır nedeniyle aileme; beni yetiştiren rahmetli babam traktör tamircisi Ali Rıza Muşmal ve annem Mümüne Muşmal’ın şahsında üzerimde emeği olan herkese teşekkür eder; hemşehrilerimi saygı, sevgi ve muhabbetle selamlarım. Son olarak, eserin yayımlanmasındaki sponsor desteği nedeniyle Tokarev Savunma Silah Sanayi Limited Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı, kıymetli iş adamı Süleyman Alaboğa’ya şükranlarımı sunuyorum.

Kaynak: Hüseyin Muşmal, Cumhuriyet Dönemi’nde Beyşehir (1923-1987), Konya 2025.

Yazıya ifade bırak !
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.