Bir alışkanlık,binlerce hayat! Akciğer kanserinde korkutan tablo

Kasım ayının Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı olması dolayısıyla bilgilendirme paylaşımı yapan Konya İl Sağlık Müdürlüğü, hastalığın nedenleri, risk faktörleri, belirtileri ve korunma yolları hakkında önemli bilgiler paylaştı. Akciğer kanseri, akciğer dokusundaki hücrelerin kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkan kötü huylu bir hastalık olarak tanımlanıyor. Hastalık ilerleyen süreçte çevre dokulara ve vücudun diğer organlarına yayılabiliyor. Erken dönemde belirti vermeyebilmesi ise tanı sürecinin gecikmesine neden olabiliyor. AKCİĞER KANSERİNİN EN BÜYÜK NEDENİ SİGARA Sağlık Müdürlüğünün açıklamasında, akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün tütün ve tütün ürünleri kullanımı olduğu vurgulandı. Sigara, puro, pipo ve nargile gibi tütün ürünlerinin kullanımının akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80-90'ıyla ilişkili olduğu belirtildi. Tütün dumanında bulunan binlerce kimyasal maddenin önemli bir bölümünün kanserojen özellik taşıdığı, bu maddelerin akciğer hücrelerinde DNA hasarına yol açarak kanser gelişimini tetikleyebildiği ifade edildi. Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin de güvenli alternatifler olmadığına dikkat çekilen açıklamada, bu ürünlerin de nikotin ve kansere yol açabilen maddeler içerebildiği hatırlatıldı. Sigara kullanmayan kişilerin de tütün dumanına maruz kalmasının akciğer kanseri riskini artırdığı belirtilerek, ev, iş yeri ve diğer kapalı alanların dumansız tutulmasının önemine işaret edildi. SADECE SİGARA DEĞİL, BU ETKENLER DE RİSK OLUŞTURUYOR Akciğer kanserinin ortaya çıkmasında sigaranın yanı sıra farklı çevresel ve mesleki faktörlerin de etkili olabileceği bildirildi. Asbest, silika, motorlu taşıt egzoz gazları, arsenik, nikel ve krom gibi ağır metaller, kaynak dumanı ve iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalmanın hastalık riskini artırabileceği kaydedildi. Ayrıca toprak ve kayalarda doğal olarak bulunan radon gazı, hava kirliliği, ailede akciğer kanseri öyküsü ve KOAH gibi kronik akciğer hastalıklarının da risk faktörleri arasında yer aldığı belirtildi. Hiç sigara kullanmamış kişilerde de akciğer kanserinin görülebileceği hatırlatıldı. BU BELİRTİLERİ HAFİFE ALMAYIN! Akciğer kanserinin erken evrelerde herhangi bir belirti vermeyebileceğine dikkat çekilen açıklamada, hastalık ilerledikçe ortaya çıkabilecek şikâyetler konusunda vatandaşların bilinçli olması gerektiği vurgulandı. Dikkat edilmesi gereken başlıca belirtiler şöyle sıralandı: Geçmeyen veya giderek kötüleşen öksürük Öksürürken kan veya kanlı balgam gelmesi Nefes darlığı ve hırıltılı solunum Göğüs ağrısı Ses kısıklığı Tekrarlayan veya geçmeyen bronşit ve zatürre Açıklanamayan kilo kaybı İştahsızlık Halsizlik ve sürekli yorgunluk Bazı durumlarda yutma güçlüğü ve kemik ağrıları Bu belirtilerin her zaman akciğer kanseri anlamına gelmediği ancak uzun süren, tekrarlayan veya giderek kötüleşen şikâyetlerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği ifade edildi. SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN ÜCRETSİZ DESTEK İMKÂNI Akciğer kanserinden korunmanın en etkili yolunun tütün ürünlerine hiç başlamamak ve kullananların sigarayı bırakması olduğu vurgulandı. Sigaranın bırakılmasının her yaşta sağlık açısından önemli faydalar sağladığı belirtilirken, bırakma sonrasındaki 10 yıl içinde akciğer kanseri riskinin, sigara kullanmaya devam eden kişilere kıyasla yaklaşık yarıya düşebildiği bilgisi paylaşıldı. Sigarayı bırakmak isteyen vatandaşların başvurabileceği destek noktaları da hatırlatıldı: ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı (7 gün 24 saat) Sigara Bırakma Poliklinikleri Aile hekimlikleri Sağlıklı Hayat Merkezleri Çevrim içi Sigara Bırakma Poliklinikleri Mobil Sigara Bırakma Poliklinikleri Sigara bırakma poliklinikleri için MHRS veya ALO 182 üzerinden randevu alınabileceği, sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi sonucunda uygun bulunan kişilere bilimsel etkinliği kanıtlanmış ilaç tedavilerinin ücretsiz sunulduğu bildirildi. DUMANSIZ YAŞAM İÇİN DENETİMLER SÜRÜYOR Tütünle mücadele kapsamında kapalı alanlarda sigara kullanımının önlenmesine yönelik denetimlerin 81 ilde 7 gün 24 saat esasına göre yürütüldüğü belirtildi. Dumansız hava sahası ihlallerinin ALO 184 SABİM-Tütün İhbar Hattı ve Yeşil Dedektör mobil uygulaması üzerinden bildirilebildiği hatırlatıldı. Açıklamada ayrıca tütün kullanımının azaltılması, gençlerin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin zararlarından korunması, üniversitelerde Dumansız Kampüs çalışmalarının yaygınlaştırılması ve mesleki kanserojenlere maruziyetin önlenmesi için çalışmaların sürdüğü ifade edildi. ERKEN TEŞHİS HAYAT KURTARIYOR Akciğer kanserinin tanısında kişinin şikâyetleri, tıbbi geçmişi ve risk faktörlerinin değerlendirildiği; gerekli durumlarda akciğer grafisi, bilgisayarlı tomografi, PET/BT, bronkoskopi ve biyopsi gibi yöntemlerden yararlanıldığı bildirildi. Kesin tanının çoğunlukla alınan doku örneğinin patolojik incelemesiyle konulduğu belirtildi. Tedavinin ise hastalığın türüne ve evresine, tümörün özelliklerine ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlandığı; cerrahi, kemoterapi, radyoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapinin uygulanabildiği kaydedildi. Konya İl Sağlık Müdürlüğü, akciğer kanseriyle mücadelede en önemli adımın tütün ve tütün ürünlerinden uzak durmak olduğunu hatırlatarak vatandaşlara şu mesajları verdi: “Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır.” “Nefes al, fark et, harekete geç!” “Nefesiniz Dumansız, Hayatınız Sağlıklı.”